Hỏi đáp

Bệnh nhân COVID

Cập nhật: 19:55 – 13/08/2021 | Lần xem: 147660

Bệnh nhân COVID-19 bị “cơn bão” mang tên Cytokine đánh gục như thế nào?

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy hô hấp nặng , tử vong nhanh chóng ở bệnh nhân COVID-19 là do hiện tượng cơn bão Cytokine (Cytokine storm)

“Cytokine” chính là gì ?

Bạn đang đọc: Bệnh nhân COVID

Cytokine chính là gì

Cyto là một từ gốc Hy Lạp, có nghĩa là tế bào, dùng trong các đến từ ghép để chỉ về tế bào. Cytokine là chỉ các loại chất tiết của các tế bào bạch cầu , nội mô trong quá trình viêm, chính là một phần của đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Cytokine không phải chính là kháng thể, cũng không phải là hormon, nhưng chính là các chất có hoạt tính sinh học rất nhiều mạnh, có tầm tác dụng tại chỗ, nên còn gọi một cách chưa chính thức là các “hormon tế bào”.

Cơn bão cytokine trong bệnh COVID-19

Khi virus xâm nhập cơ thể, các tế bào lympho T nhận diện virus, tiết ra các cytokine để kích hoạt hệ miễn dịch hoạt động, lympho B sản xuất ra kháng thể, lympho T khác thì tăng sinh để trực tiếp bắt giữ virus, các bạch cầu được thu hút đến nơi có virus, các mạch máu đã được mở rộng để chuyên chở vật chất đến nơi hiến đấu với virus… Tất cả các hoạt động này có đã được là do vai trò của các cytokin.

Tìm hiểu thêm: Phó Tổng Giám đốc tiếng Anh là gì vậy?

Sự đề kháng của cơ thể lớn dần , virus bị ức chế dần, sau 7 – 10 ngày người bệnh các loại bỏ được hoàn toàn virus ra khỏi cơ thể , và khỏi bệnh. 80% bệnh nhân khỏi bệnh một cách êm ả như vậy, sau vài ngày nóng sốt đau họng. Tuy vậy 20% người bệnh còn lại không được suôn sẻ như thế. Nhiều người trong số đó trở nặng, xảy ra cơn bão cytokine.

Đuông dừa chính là gì và Đuông dừa vì sao bị cấm

Bệnh nhân COVID-19 trở nặng do bão cytokine tấn công.

Theo một cách không rõ ràng, hệ miễn dịch bị kích thích quá mức, các cytokine tràn ngập trong máu, như một cơn bão… gây ra các các phản ứng viêm, đông máu, giảm bạch cầu lympho, thâm nhiễm tế bào đơn nhân các cơ quan.

Phản ứng viêm quá mức xảy ra, đặc biệt tại phổi. Những phế nang xung huyết, tràn ngập dịch viêm, thành phế nang dày lên, giảm sức căng bề mặt, các mao mạch xung huyết. Tất cả cản trở hấp thụ oxy khiến oxy trong máu giảm thấp. Tuy vậy có điều kỳ lạ chính là mặc dù oxy máu giảm thấp nhưng người bệnh không nhận thức đã được tình trạng này.

Điều này đã được giải thích chính là do khí carbonic (CO2) có tính thấm rất tốt, gấp 20 lần oxy, vẫn thấm qua đã được vách phế nang để thoát ra ngoài. Vì thế khi thực hiện khí máu động mạch cho bệnh nhân COVID-19 khó thở, bác sĩ cho thấy chỉ có oxy trong máu giảm thấp, còn CO2 thì gần như bình thường. Mà trung tâm hô hấp trong não con người chỉ nhạy với khí CO2, khi bệnh nhân bị tăng CO2 máu thì lập tức cơ thể nhận ra khó thở và phản ứng ngay, còn khi thiếu O2 thì cơ thể nhận ra muộn hơn, người bệnh vẫn chịu đựng được, thậm chí đến mức độ bão hòa oxy động mạch (SpO2) là 50% (giá trị SpO2 bình thường cũng sẽ dao động ở mức 95 – 100%).

Tiếp theo, cơn bão cytokine kích hoạt tình trạng tăng đông máu, làm đông máu rải rác khắp các mao mạch phổi, tắc nghẽn lượng máu đến các phế nang, dẫn đến trao đổi oxy càng tồi tệ thêm. Hậu quả chính là hai lá phổi sũng nước, đông đặc lại. Người ta dùng thuật ngữ phổi bị gan hóa. Tức là lá phổi khỏe mạnh có màu trắng hồng, xốp, chứa đầy hơi, khi thả xuống nước thì nổi. Còn lá phổi viêm đông đặc xung huyết thì màu tía, chắc nặng như lá gan, thả xuống nước là chìm.

Thi môn năng khiếu báo chí như thế nào – VnExpress

Lúc này người bệnh khó thở rất nhiều nặng, môi , và đầu ngón chân ngón tay tím tái, bệnh nhân rất mệt há mồm ra thở, nhịp thở ở trên 30 lần/phút, nặng nữa thì lú lẫn hôn mê. Đo bão hoà oxy máu thấy xuống thấp. Nếu chưa đã được cấp cứu kịp thời cũng sẽ tử vong. Trên phim X-quang người ta thấy hình ảnh hai lá phổi trắng xóa.

Với lá phổi bị cơn bão cytokine tàn phá như vậy thì thở oxy, kể cả thở oxy dòng cao hay thở máy cũng không hấp thu oxy được. Người bệnh sẽ tử vong nhanh chóng. Vì vậy chúng ta mới thấy nhiều người mặc dù đã được thở oxy dòng cao đến 60 lít/phút hoặc thở máy vẫn tử vong.

Cách duy nhất có thể cứu được bệnh nhân lúc này là chạy tim phổi nhân tạo ECMO, , và lọc hấp phụ cytokine, đợi cho cơn bão cytokine qua đi , và phổi người bệnh dần hồi phục. Nhưng hiện nay, số lượng máy ECMO rất nhiều hạn chế, nếu hàng nghìn người bệnh COVID-19 cùng bị nguy kịch một lúc thì việc chạy ECMO để cứu người bệnh chính là rất khó thực hiện.

TS. BS Quan Thế Dân

Nguồn: hoctuvangiamsat.com/benh-nhan-covid-19-bi-con-bao-mang-ten-cytokine-danh-guc-nhu-the-nao-169210811102551145.htm

Trung tâm kiểm soát bệnh tật (lược trích)

Động Từ Khiếm Khuyết trong tiếng Anh | hoctuvangiamsat.com

Tìm hiểu thêm: Mining City là gì? Dự án đào Bitcoin Mining City có lừa đảo?