Hỏi đáp

Electoral College Là Gì – Tìm Hiểu Về Đại Cử Tri Đoàn Của Nước Mỹ

Bầu cử Tổng Thống của Hoa Kỳ có sự khác biệt, đc gọi chính là Cử Tri Đoàn (Electoral College), mà ở đó những Đại Cử Tri (Electors) sẽ chính là người thẳng trực tiếp bỏ phiếu quyết định ai là Tổng Thống, chứ chưa cần chính là cử tri phổ thông.

Bài Viết: Electoral college là gì

Electoral college chính là gì

Vào ngày 3 tháng 11 này, khi người dân Mỹ xếp hàng bầu cử tổng thống cho nhiệm kỳ 4 năm tới, ở trên thực tiễn, họ không phải thẳng trực tiếp bầu tổng thống, mà là bầu cho các Đại Cử Tri thay mặt của từng tiểu bang, các Đại Cử Tri này cũng sẽ đại diện họ bầu Tổng Thống.

Bạn đang đọc: Electoral College Là Gì – Tìm Hiểu Về Đại Cử Tri Đoàn Của Nước Mỹ

Bên dưới đó chính là phân tích sơ lược về hệ thống bầu cử theo phiếu Đại Cử Tri and nổi bật đặc điểm của nó, y như phân tích về những tiểu bang Chiến Trường trong bầu cử tổng thống Hoa Kỳ.

Hệ thống bầu cử theo Cử Tri Đoàn

Khác với hầu như hệ thống bầu cử trên toàn cầu mà ứng cử viên nhận đc nhiều phiếu nhất cũng sẽ đắc cử, hay còn gọi chính là bầu cử theo số phiếu phổ thông. Bầu cử Tổng thống của Mỹ có sự khác biệt, đc gọi là Cử Tri Đoàn (Electoral College), mà ở đó những Đại Cử Tri (Electors) cũng sẽ chính là người thẳng trực tiếp bỏ phiếu quyết định ai là Tổng Thống, chứ chưa cần là cử tri phổ thông. Điều ấy nghĩa là, các Đại Cử Tri đó sẽ đại diện cho người dân (đã bầu chọn Đại Cử Tri) để bầu Tổng Thống.

Hệ thống bầu cử theo Cử Tri Đoàn hiểu một cách thức nôm na là kết hợp giữa bầu cử phổ thông and bầu cử Quốc Hội. Lý do nó giống bầu cử phổ thông là nó vẫn chủ yếu dựa vào số lượng phiếu bầu phổ thông của dân chúng. Vì Đại Cử Tri của mỗi tiểu bang đc lựa chọn theo cách thức phiếu phổ thông của từng tiểu bang. Trong cục bộ những cuộc bầu cử đến từ năm 1788 đến nay, nước Mỹ có 58 cuộc bầu cử Tổng Thống thì chỉ có 5 lần người đắc cử có số phiếu phổ thông rẻ hơn, đây chính là vào năm 1824, 1876, 1888, 2000, 2016. Hai lần gần đặc biệt là vào năm 2016 với Tổng Thống Donald Trump and vào năm 2000 với người đắc cử là George Bush.

Tìm hiểu thêm: 12 thì trong tiếng Anh: công thức, cách dùng và dấu hiệu nhận biết

Hệ thống bầu cử theo Cử Tri Đoàn hiểu một cách thức nôm na chính là kết hợp giữa bầu cử phổ thông and bầu cử Quốc Hội. (Getty)

Tính chất của hệ thống bầu cử Cử Tri Đoàn giống với bầu cử Quốc Hội, với số lượng Đại Cử Tri của một tiểu bang bằng số lượng nghị sĩ quốc hội của tiểu bang đó. Tức là chỉ bằng tổng số lượng của Thượng Nghị Sỹ (cố định là 2) and số lượng Hạ Nghị Sĩ (Dân biểu) của bang đó. Trên cả nước, con số này sẽ là số tổng nghị sĩ của Thượng Viện and Hạ Viện (cộng thêm thay mặt của Washington DC). Đại cử tri của từng tiểu bang cũng sẽ thay mặt cho cử tri của các tiểu bang đó để bầu Tổng Thống.

Chứa một điểm cần cảnh báo là Đại Cử Tri đc chọn chưa cần chính là thành viên Quốc Hội hoặc có nắm chức vụ nào trong chính phủ liên bang.

Tại Hoa Kỳ, mỗi tiểu bang có 2 Thượng Nghị Sĩ, bất cứ chính là dân số của tiểu bang đó nhiều hay ít. Chẳng hạn như, tiểu bang California có dân số to nhất nước, sẽ có 2 thay mặt tại Thượng Viện; còn tiểu bang có dân số ít như Wyoming thì cũng có 2 thay mặt. Còn số lượng Hạ Nghị Sĩ của mỗi tiểu bang đc quyết định dựa vào dân số của tiểu bang đó, như thế, với các tiểu bang có dân số thấp thì có ít Hạ Nghị Sĩ tại Hạ Viện and ngược lại.

Rõ ràng, California là tiểu bang có số lượng dân biểu nhiều nhất với 53 dân biểu do tiểu bang này có dân số to nhất Hoa Kỳ. Như thế, số lượng Đại cử tri mà California có cũng sẽ là tổng của số Đại cử tri thay mặt cho Thượng nghĩ sĩ (2) and Đại cử tri thay mặt cho Hạ nghị sĩ (53), tổng cộng chính là 55. Đây cũng là tiểu bang mà có số lượng Đại cử tri nhiều nhất của Hoa Kỳ.

Vậy theo một công thức toán học dễ chơi:

Số lượng Tổng phiếu Đại cử tri của toàn Hoa Kỳ sẽ bằng: số lượng Thượng nghị sĩ (100) + số lượng Hạ nghị sĩ (435) + thay mặt của Washington DC (3) = 538.

Để đắc cử tổng thống thì số lượng phiếu Đại cử tri ít số 1 mà ứng cử viên cần giành đc phải “quá bán”, chính là đến từ 270 phiếu trở lên (to hơn 538/2=269).

Năm 2016, Tổng Thống Trump đắc cử nhờ vào số phiếu Đại cử tri trên cả nước Mỹ to hơn nhiều nếu với Hillary Clinton. (Wikimedia Commons)

Lý do bầu cử theo hệ thống Đại Cử Tri

Lý thuyết tính chất đường phân giác trong tam giác

Các Người cha Lập quốc của nước Mỹ (Founding Fathers) đã có rất nhiều nhiều nguyên nhân để “thiết kế” ra hệ thống bầu cử này. James Madison, Tổng Thống thứ 4 của Hoa Kỳ and là một trong các người viết Hiến Pháp Hoa Kỳ – đã hiện ra nguyên do là, đa số chưa phải bao giờ cũng đúng, mà bầu cử cần dựa vào các cử tri có năng lực phân tích phán đoán ở khâu cuối cùng chính là thẳng trực tiếp bầu Tổng Thống.

Nếu theo hệ thống phiếu phổ thông, những ứng cử viên cũng sẽ “nhắm” sự chăm lo and các lời hứa tranh cử tới các tiểu bang có dân số to, địa chỉ tập trung các đô thị and khu công nghiệp to, khiến các tiểu bang bé dại, tiểu bang vùng nông thôn ít đc cảnh báo. Chẳng hạn, những ứng cử viên cũng sẽ nhắm vào tiểu bang to như California, Texas mà bỏ lỡ các tiểu bang bé dại như Montana, Wyoming.

Bởi vậy, bầu cử theo phiếu Đại cử tri cũng sẽ bảo vệ các tiểu bang bé dại and khoanh vùng nông thôn. Do những tiểu bang bé dại cũng có số lượng số phiếu đại cử tri ổn định, khiến những ứng cử viên tổng thống cũng phải chăm lo, and có các xác định khi tranh cử với các tiểu bang này. Lúc này số phiếu đại cử tri ít nhất mà một tiểu bang có là 3 phiếu.

Khi các tiểu bang to chưa cần chính là trọng tâm “ưu tiên”, thì sẽ có sự giảm tải nếu với các vấn đề and mối chăm lo ở các tiểu bang này – vốn không hẳn là vấn đề của cục bộ tổ quốc.

James Madison, Tổng thống thứ 4 của Hoa Kỳ bảo rằng, đa số không phải bao giờ cũng đúng, mà bầu cử cần dựa vào các cử tri có năng lực phân tích phán đoán ở khâu cuối cùng là thẳng trực tiếp bầu Tổng thống. (Wikimedia Commons)

Vậy khúc mắc phát hiện ra là, nếu bầu cử theo phiếu Đại cử tri, thì liệu phiếu phổ thông có quan trọng không? Câu vấn đáp chính là phiếu phổ thông vẫn rất nhiều quan trọng vì Đại cử tri đc bầu căn cứ ở trên số phiếu phổ thông.

Tại sao lại thêm tiểu bang Chiến Trường?

Trong hệ thống Cử tri Đoàn, nếu với hầu như tiểu bang (48 tiểu bang and đặc khu Washington), kết quả bầu cử Đại cử tri của bang đó đc tính trên cơ sở “đc ăn cả, ngã về không”. Nghĩa là, ứng cử viên đảng nào dành đc nhiều số phiếu phổ thông nhất của tiểu bang sẽ dành đc cục bộ số phiếu đại cử tri của tiểu bang đó, ngược lại, ứng cử viên kia (ít phiếu bầu phổ thông hơn) cũng sẽ không đc ngẫu nhiên phiếu đại cử tri nào.

Thắng cuộc sít sao hay thắng cuộc vang dội y như nhau, cũng sẽ dành đc hết số phiếu Đại cử tri của tiểu bang đó, đảng thắng cử với 99% số phiếu y như với đảng thắng cử với số phiếu 51%.

Ví dụ, tiểu bang Texas với số phiếu đại cử tri chính là 38, nếu ứng cử viên tổng thống đảng Cộng Hòa thắng cuộc tiểu bang này với tỷ lệ số phiếu phổ thông chính là 55% nếu với số phiếu của đảng Dân chủ là 45%, thì cục bộ số phiếu Đại cử tri của tiểu bang này cũng sẽ thuộc về đảng Cộng Hòa. Còn đảng Dân Chủ cũng sẽ không đc ngẫu nhiên số phiếu nào của tiểu bang này, cho dù có đến 45% cử tri của tiểu bang bầu cho họ.

Xem Ngay: Subdomain Là Gì – Hướng Dẫn Tạo And Sử Dụng Subdomain

Có nhiều nghiên giúp cho đã dành ra rằng, cơ chế “đc ăn cả, ngã về không” đến từ từ tạo thành hệ thống 2 đảng. Khi mới lập quốc, hệ thống chính trị Hoa Kỳ chia theo 2 phe, phe ủng hộ thể chế Liên Bang (the Federalists) and phe phản đối (anti-Federalists). Từ đến từ qua thời điểm, lúc này nước Mỹ cũng hình thành hệ thống chính trị 2 đảng chính, gồm đảng Cộng Hòa and đảng Dân Chủ.

Có nhiều nghiên giúp đã dành ra rằng, cơ chế “đc ăn cả, ngã về không” đến từ từ tạo thành hệ thống 2 đảng. (Needpix)

Cơ chế chính trị 2 đảng đã tạo được các tiểu bang có kết quả bầu cử sít sao, do tỷ lệ cử tri ủng hộ của 2 đảng trong một tiểu bang là gần như tương đương hoặc không có sự chênh lệch to. Đặc thù là trong khối cử tri độc lập của một tiểu bang không theo một đảng phái chính trị nào. Các tiểu bang như trên đc gọi những tiểu bang “dao động” (Swing states) hay còn gọi chính là tiểu bang Chiến Trường (Battleground states).

Như thế có thể cảm giác một nổi bật đặc điểm của những tiểu bang chiến trường chính là những tiểu bang này “khoảng chưa thành” với bất kể với một đảng phái qua những cuộc bầu cử.

Những tiểu bang đó là mục tiêu của những chiến dịch tranh cử từ cả 2 đảng chính. Chính là nguyên do tại sao một nhóm những tiểu bang thường gặp nhận đc hầu như quảng cáo and những chuyển động tranh cử của những ứng cử viên 2 đảng. Tiểu bang Chiến Trường có thể đổi thay trong một số chu kỳ bầu cử ổn định and có thể đc phản ánh trong cuộc tìm hiểu tổng thể, về nhân khẩu học and sự lôi cuốn, thu hút của người đc đề cử.

Tiểu bang trung thành với một đảng

Trong khi đó, những tiểu bang thường gặp trung thành bỏ phiếu cho một đảng duy nhất đc gọi chính là những tiểu bang tin cậy, vì người ta thường cho rằng ứng cử viên có đủ số lượng cử tri ủng hộ vững chắc tại tiểu bang đó. Sự ủng hộ của những tiểu bang này cho một đảng duy nhất thường đc bảo trì số 1 định qua lâu năm vì cơ sở cử tri nhất định. Nếu có đổi thay thì thường phải qua lâu năm, do sự đổi thay về nhân khẩu học đã hết xảy ra một sớm 1 chiều.

Định nghĩa hình vuông, Công thức tính chu vi, diện tích hình vuông

New York – tiểu bang đc coi chính là “thành trì” của đảng Dân chủ. (Pixabay)

Sở dĩ cử tri trung thành vào một đảng tại tiểu bang đó, vì hầu như cơ sở cử tri tại các tiểu bang này đồng thuận với các chủ trương của đảng phái đó, hay đồng thuận với ý thức hệ chính trị của đảng phái đó. Những tiểu bang có cơ sở cử tri có niềm tin tôn giáo cũng sẽ thiên về đảng Cộng Hòa, còn các tiểu bang với tư tưởng phóng khoáng theo chủ nghĩa tự do cấp tiến thì cũng sẽ thiên về ủng hộ đảng Dân Chủ. Ví như tiểu bang California, New York and vùng New England chính là các tiểu bang trung thành với đảng Dân Chủ qua lâu năm. Còn các tiểu bang thuộc vùng Đại bình nguyên Bắc Mỹ như Idaho, Wyoming, Montana, Utah… hay là các tiểu bang vùng khu vực miền nam nước Mỹ như Alabama, Georgia, Mississippi, Louisiana… là các tiểu bang trung thành với đảng Cộng Hòa.

Do vậy trong những cuộc chuyển động bầu cử, những ứng cử viên tổng thống sẽ ít dành thời điểm and nguồn lực cho những tiểu bang trung thành, họ sẽ tập trung vào các tiểu bang Chiến trường – các tiểu bang mà có thể đổi thay cục diện kết quả của cuộc bầu cử. Nếu có chuyển động cũng chỉ là danh nghĩa. Tuy nhiên, bài học năm 2016 với ứng cử viên Hillary Clinton chính là bà đã coi nhẹ tiểu bang Wisconsin, vốn chính là tiểu bang trung thành với đảng Dân Chủ trong gần 3 thập kỷ qua, and ít dành thời điểm chuyển động tranh cử tại tiểu bang này. Kết quả, ứng cử viên của đảng Cộng Hòa lúc đây chính là Donald Trump đã thắng cử ở Wisconsin.

Tầm quan trọng của tiểubang Chiến Trường?

Do tiểu bang chiến trường có tỷ lệ ủng hộ 2 đảng sít sao and nếu thắng tại tiểu bang đó thì ứng cử viên để được cục bộ số phiếu đại cử tri của tiểu bang, nên cục diện bầu cử của tiểu bang đó có thể xoay chuyển kết quả của cả cuộc bầu cử.

Trong năm nay (2020), theo những chuyên gia, bầu cử Mỹ chỉ quay quanh 12 tiểu bang chiến trường.

Một số tiểubang Chiến Trường quan trọng

Theo trang web phân tích chính trị FiveThirtyEight, trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020, các tiểu bang sau đây đc tính chính là tiểu bang chiến trường: Arizona, Georgia, Florida, Iowa, Michigan, Minnesota, Nevada, New Hampshire, North Carolina, Ohio, Pennsylvania, Texas, and Wisconsin.

Florida

Đây có thể coi là tiểu bang Chiến trường quan trọng nhất. Lý do chính là Florida có số phiếu đại cử tri nhiều thứ 3 trong tổng 50 tiểu bang bầu cử của Hoa Kỳ với 29 phiếu, chỉ đứng sau California (55 phiếu) and Texas (38 phiếu). Để thắng cử, ứng cử viên tổng thống phải đạt số phiếu đại cử tri ít nhất là 270, bởi vậy, với số phiếu đại cử tri là 29, Florida đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định kết quả bầu cử. Florida chính là bang đã có lần 2 lần quyết định kết quả bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, vào năm 1876 and năm 2000. Đặc thù vào năm 2000, ứng cử viên đảng Cộng Hòa George Bush (con) đã thắng ứng cử viên đảng Dân Chủ Al Gore với số phiếu cách thức biệt chỉ là 537 phiếu phổ thông.

Từ năm 1964 đến nay, ứng cử viên đắc cử tổng thống đều thắng ở Florida, ngoại trừ một điều kiện vào năm 1992 khi Florida nghiêng về ứng cử viên đảng Cộng Hòa George Bush (cha) nhưng ông lại thua Bill Clinton vào năm đó.

Pennsylvania

Tiểu bang này có 20 phiếu đại cử tri, xếp thứ 5 trong những tiểu bang có nhiều phiếu đại cử tri nhất.

Tuy nhiên, do có sự chuyển dịch về dân số, nên số phiếu đại cử tri của Pennsylvania đã giảm dần trong 100 năm quay về đây. Vào các năm đầu của thế kỷ 20, tiểu bang này có đến 38 số phiếu đại cử tri (chỉ đứng sau New York vào thời gian đó). Năm 2016, Tổng thống Donald Trump thắng cử chỉ cách thức biệt 0,7% số phiếu phổ thông trước ứng cử viên Dân chủ Hillary Clinton tại tiểu bang này.

Theo những chuyên gia, tiểu bang Pennsylvania đóng vai trò quan trọng số 1 trong cuộc bầu cử năm nay.

Ohio

Từ sau Thế chiến Thứ hai đến nay, chỉ trừ duy số 1 một lần vào năm 1960, khi tiểu bang này bầu cho ứng cử viên đảng Cộng Hòa Richard Nixon, nhưng cuối cùng ông Nixon lại thất cử trước ứng cử viên đảng Dân Chủ John F. Kennedy, còn lại toàn bộ những cuộc bầu cử khác, ứng cử viên tổng thống đắc cử đều phải thắng ở Ohio.

Riêng nếu với đảng Cộng Hòa, không có ứng cử viên đảng Cộng Hòa nào thẳng cử mà không thắng tại Ohio.

Xem Ngay: Omc Là Gì – Operations Và Maintenance Centre (Omc) Là Gì

Năm 2016, Tổng Thống Donald Trump thắng cách thức biệt tới 8 điểm trước bà Hillary Clinton tại tiểu bang này. Năm 2020, ông Trump vẫn bổ ích thế to tại Ohio, and do sự cách thức biệt phiếu khá to nên nhiều nhà phân tích chính trị không tính Ohio chính là tiểu bang “dao động” trong cuộc đua năm nay.

Thể Loại: Share Kiến Thức Cộng Đồng

Nước tiểu: Những điều cần biết | Vinmec

Tìm hiểu thêm: Headphone là gì? Phân biệt tai nghe In-ear và tai nghe On-ear